Interview met Selma Postma, sponsor van PostNL Pride!

We hebben een ontzettend mooi en open gesprek gevoerd met onze nieuwe sponsor Selma Postma. Lees hier het hele artikel en leer meer over wat Selma beweegt om ons netwerk te steunen.

Wie er iets van vindt

Op 11 oktober is het Coming Out Day, een dag voor iedereen, wie je ook liefhebt en hoe je leven ook in elkaar zit. Selma Postma gelooft dat wie zichzelf kan zijn op het werk, gelukkiger is en beter werk doet. De Managing Director E-commerce van PostNL is sinds dit jaar sponsor van PostNL Pride, het lhbtqia+-netwerk van het bedrijf. Ze vertelt waarom.

Er zit een gat in mijn huis. De glaszetter heeft een ruit verwijderd, en beneden overlegt mijn vriend met hem. Om één uur precies verschijnt Selma Postma op mijn scherm, vanuit een vergaderruimte op de vijfde verdieping van SPG. Achter haar hangen twee ingelijste tekeningen tegen een warmbruine wand, een paar zwarte lijnen op wit. Ze draagt een witte blouse en een gouden schakelketting. Haar blonde haar is losjes opgestoken, haar bril is licht, bijna doorzichtig. Naast haar ligt een broodje dat nog in het papier zit. Ik schuif mijn soep opzij. Dat kan wachten.

Postma werkte bijna twintig jaar bij Albert Heijn en daarna in de Verenigde Staten. In februari begon ze bij PostNL, een bedrijf dat elke dag bij mensen aan de deur staat. "PostNL staat echt midden in de samenleving. Onze postbezorgers en pakketbezorgers komen overal in de straat. In een winkel komen mensen bij jou op bezoek. Als bezorger kom je bij de mensen op bezoek."

Een bedrijf met zoveel medewerkers heeft de samenleving ook binnen de eigen muren. "Daarom is het nog belangrijker dat we ons ermee bezighouden dat iedereen zichzelf kan zijn op het werk."

Ze legt het verband zoals een bestuurder dat doet. "Als je een bedrijf aanstuurt, zijn er vier heel belangrijke dingen: goede omzet, goede winst, blije medewerkers en blije klanten. En blije medewerkers en blije klanten versterken elkaar echt. We geven service, en die service draait om mensen."

Ik zeg dat die mensgerichtheid soms een beetje tegen het ambtelijke aan zit. Ze glimlacht en buigt het om. "Ik zou zeggen: we zijn zo mensgericht en relatiegericht dat we soms wat minder duidelijk zijn. Je kunt heel goed duidelijk zijn met behoud van menselijkheid. Daarom geloof ik dat we een klein beetje scherpte aan onze menselijkheid moeten toevoegen."

Dat ze zich zo inzet voor een netwerk als PostNL Pride, was niet altijd vanzelfsprekend. Ze had lang moeite met special interest groups, vertelde ze me eerder. Ik herkende dat bij mezelf. Als ik erop terugkom, stelt ze eerst een vraag terug. "En, wat was het? Wat bleef er bij jou hangen?"

De omslag kwam in Amerika. Daar zag ze Women in Tech, een netwerk dat door medewerkers zelf werd gedragen. Ze praat met haar handen terwijl ze vertelt. "Het is niet een initiatief van iemand op een hoofdkantoor. Het wordt gedragen en in beweging gehouden door een club mensen die elkaar vindt en goede dingen met elkaar gaat doen."

Ze was er sponsor van, en het netwerk liet haar zien hoe dat werkt. "Ze kwamen naar mij toe. Kun je dit een keer op een podium vertellen? Wil je bij ons aansluiten, zodat wij jou vragen kunnen stellen? Het was heel erg vraaggedreven. Daar zat heel veel energy. Zelfstartend vermogen."

Eén verhaal is haar bijgebleven. Een vrouw die altijd zenuwachtig was voor een zaal, vertelde de groep over haar cursus public speaking. "Toen zag je twee dingen gebeuren. Andere vrouwen zeiden: kun je daar even je ervaringen over vertellen? En een introverte man dacht: dat is eigenlijk ook handig voor mij. Zo'n gesprek kun je niet ensceneren."

"Wat ik daar heel leuk vond: het was Women in Tech, en er waren niet alleen maar vrouwen bij." Vaak waren het mannen die hun teams wilden versterken en merkten dat ze weinig vrouwen aantrokken. Zulke bondgenoten heeft PostNL Pride ook. Hetero collega's sluiten zich aan als straight ally, omdat ze willen dat hun collega's zichzelf kunnen zijn.

Je hele zelf

De vraag stond in de pre-read, en het blijkt haar favoriet. Waar ligt de grens tussen iets privé houden en iets verzwijgen?

"Verzwijgen doe je omdat je denkt dat iemand anders er wat van vindt. Privacy doe je omdat je er zelf nog niet klaar voor bent. Privacy komt vanuit jezelf. Bij verzwijgen doet de omgeving blijkbaar iets met je. Daar zit voor mij echt het verschil."

Privacy is in haar woorden een keuze die je zelf maakt, in je eigen tempo. Verzwijgen is een keuze die de omgeving voor je maakt.

Beneden vraagt de glaszetter iets aan mijn vriend.

Uit het diversiteitsonderzoek van PostNL blijkt dat nog lang niet al onze lhbtqia+-collega's zich op het werk durven te laten zien. In een depot of op een sorteercentrum vraagt die stap vaak meer moed dan op kantoor. Postma vindt het jammer. Ze grijpt naar een uitdrukking die ze uit Amerika meenam: bring your whole self to work, neem je hele zelf mee naar je werk. "Deze mensen staan er absoluut als zichzelf. Alleen nemen ze hun hele zelf niet mee, terwijl ze dat wel graag zouden willen."

Dat laatste weegt voor haar zwaar. "Sommige mensen willen het zelf gewoon nog niet. Dat is dan ook prima. Maar wie het wel wil en het niet durft, is daar te veel mee bezig. Als je jezelf helemaal kunt meenemen, kun je ook alles geven. Dan krijg je het beste uit je medewerkers."

Ik denk aan een collega die ik onlangs sprak. Ze is moeder van een dochter die transgender is. Op kantoor hoorde ze twee collega's met gemengde gevoelens praten over de genderneutrale toiletten. Kwetsend bedoeld was het vast niet. Toch voelde het voor haar alsof er zachtjes een deur dichtging, en over haar dochter is ze daar niet meer begonnen. Een deel van haar verhaal blijft sindsdien thuis.

Een cultuurprobleem ziet ze niet. "Als niemand hier zichzelf kon zijn, dan kun je zeggen: ik heb een cultuurprobleem. Dat denk ik niet. Ik denk echt dat bij ons iedereen welkom is. Maar het verschilt per team in hoeverre je wordt uitgenodigd om je hele zelf te zijn. Je kunt aan tafel zitten. Maar word je ook om je mening gevraagd? Dat is het verschil."

"Geweldig," zeg ik. Voor de zekerheid schrijf ik de zin op de achterkant van mijn vragenlijst.

Bij de koffieautomaat

Coming Out Day bestaat sinds 1988 en valt elk jaar op 11 oktober. De dag maakt uit de kast komen bespreekbaar, en ook hoe zwaar het kan zijn om er nog in te zitten. En hij is er voor de collega's die laten zien dat het veilig is om te vertellen wie je bent. Rond die dag hangt PostNL Pride posters op in depots en op kantoren. Daarop staat dat iemand een vriend of een vriendin kan hebben, of helemaal geen relatie wil en daar gelukkig mee is. Met zo'n poster begint het gesprek, zegt Postma. Collega's voeren het daarna met elkaar, bij de koffieautomaat of in de kantine van een depot.

"Omdat we zo relatiegericht zijn, gaat het gesprek bij ons best vaak over het privéleven. Alleen heeft ieders privéleven net een andere compositie. Je kunt het gesprek openen en aangeven dat het belangrijk is. Maar het daadwerkelijke gesprek moet vaak echt plaatsvinden in een intiem verband, in de directe werkomgeving van mensen."

Daarmee komt het bij leidinggevenden te liggen. "Je wilt een veilige werkomgeving voor iedereen. Dat is de verantwoordelijkheid van een bestuurder, en die pak je per team aan. Mensen gaan uit van hun eigen belevingswereld, dat doet bijna iedereen. Daar moet je als leider vaak op microniveau iets aan doen."

Ze weet hoe lastig dat is, ook voor haarzelf. Jaren geleden volgde ze een leiderschapstraining over bias. Dat is het Engelse woord voor vooringenomenheid: de snelle oordelen die ons brein over anderen vormt voordat we er erg in hebben.

Dat brein neemt graag de kortste route. De psycholoog Daniel Kahneman onderscheidde twee manieren van denken: een snelle, die automatisch en op gevoel gaat, en een bedachtzame, die de tijd neemt en afweegt. De snelle brengt je veilig over een drukke straat, en laat je bij een collega soms de verkeerde afslag nemen. We voelen ons vanzelf meer op ons gemak bij mensen die op ons lijken. En we horen vooral wat we al dachten.

Neem een teamleider met een collega die in de pauze nooit iets over thuis vertelt. Hij concludeert dat die collega afstandelijk is, en vanaf dat moment ziet hij vooral wat dat beeld bevestigt: de vroege vertrektijd, het bureau zonder foto's. Dat die collega zwijgt omdat hij thuis een man heeft en niet weet hoe dat zal vallen, komt niet bij hem op. Het eerste oordeel blijft staan, en de collega blijft er alleen mee.

Soms gaat het om één zin. Een leidinggevende die op maandagochtend vraagt hoe het weekend met je vrouw was, bedoelt het vriendelijk. Voor een collega met een man is het een drempel. Die collega kan iets rechtzetten of glimlachen en doorlopen, en kiest elke keer opnieuw.

"Iedereen heeft zijn eigen bias, altijd," zegt Postma. "Dat kun je niet voorkomen. Je kunt je er alleen bewust van zijn."

Die bedachtzame manier van denken leerde ze in Amerika, waar ze de context niet kende en dus moest vragen. "Meer luisteren om te onderzoeken, minder luisteren om je eigen aannames te bevestigen. In de snelheid van het dagelijks leven zoekt iedereen snelle conclusies. Het vraagt net wat meer tijd en net wat meer openheid. Wat ik in Amerika deed, moet ik eigenlijk altijd doen. Hier denk je dat je de context kent. Die ken je eigenlijk nooit."

Wat zou ze tegen de Selma van vóór Amerika zeggen? Ze kijkt even naast de camera. "Neem wat meer tijd om vragen te stellen en door te vragen. Do not jump too soon to conclusions. Interesse in mensen had ik altijd al. Ik zou de tijd met mensen anders gebruiken."

Achter mij tilt de glaszetter de ruit uit de sponning. "Ik zie het," zegt ze, en ze vraagt waar ik woon.

Meedoen

Elk medewerkersnetwerk bij PostNL heeft een sponsor uit de directie. Voor Postma betekent dat meedoen, in welke vorm ook. Ze zet het onderwerp op de agenda van de directie en daagt het netwerk uit. En ze laat zich zien, met haar naam en haar aanwezigheid.

"Ik kan helpen om het onderwerp op de agenda te krijgen. Ik kan jullie helpen met ideeën en challenges, om er echt een grassroots movement van te maken, en dat zoveel mogelijk supporten. Jullie supporten om die beweging te creëren, dat is mijn rol. Dat is iets anders dan dat ik bedenk hoe die beweging op gang moet komen."

Grassroots betekent letterlijk graswortels. Een grassroots movement groeit van onderop, uit de mensen zelf, zonder dat iemand aan de top die heeft bedacht. Zo ontstond Women in Tech in Amerika, en zo ziet Postma PostNL Pride ook.

Daarom vraagt ze het netwerk ook om richting. "Ik heb zelf wel een beeld van wat ik kan doen. Maar omdat ik leren zo belangrijk vind, wil ik dat Pride ook zegt: daar denken wij dat het beste werkt."

Dat ze PostNL Pride sponsort, komt bij haarzelf vandaan. "Ik zit er heel erg in vanuit inclusiviteit in het algemeen. Ik vind het zelf belangrijk, en ik spreek mezelf daarop aan." In haar familie en vriendenkring zijn mensen lesbisch, homo en trans. Zelf is ze moeder van drie kinderen. "Ik weet hoe belangrijk het is dat iedereen aan tafel welkom is."

Op de foto's bij dit stuk staat ze op het terrein van een sorteercentrum, in een ivoorkleurige blouse tussen twee oranje shirts: Henk Spies en Renate Verloop. Henk wilde per se dat zijn bus in regenboogkleuren mee op de foto kwam. Renate is moeder van een transgender kind. Postma is lovend over allebei.

Ik vertel over de Pride-viering van dit jaar met vijfendertig collega's uit de operatie, en over mijn workshop kombucha maken op de vitaliteitsdag. Die zat binnen vijf minuten vol, met collega's uit alle hoeken van het bedrijf aan één tafel. "Zeker," zegt ze. "Daar zit common ground in. Daarom vind ik het heel leuk om bij die activiteiten te zijn."

Aan het eind vraag ik welke vraag ik ben vergeten. "Waarom doe ik dit?" herhaalt ze. Het is de langste stilte van het gesprek.

"Als sponsor moet je altijd een beetje willing zijn om te leren en te experimenteren. Dat vind ik extreem belangrijk: dat we gewoon dingen gaan doen en kijken wat werkt. Je kunt er heel lang over praten, maar uiteindelijk is het die poster ophangen met je naam eronder. Zorgen dat je bij een activiteit bent, zodat je zelf met een hele groep kunt praten."

Dit jaar staat haar naam eronder. Ze ondertekent de poster voor Coming Out Day mee. Ze wil ook een dialoogtafel met leidinggevenden van teams. "Hoe doen jullie nou dat gesprek? Dat hoeft niet meteen groots en meeslepend. We kunnen het gewoon proberen. Werkt het, waarom is het leuk? Werkt het niet, kan het dan vanuit een andere hoek? Zo kun je echt een actieve bijdrage leveren."

Na vijfendertig minuten draait ze de rollen om. "Heb jij alles gevraagd wat je wilde vragen?"

Ik bedank haar voor haar openheid. "Heel leuk om elkaar zo uitgebreid gesproken te hebben, Jeroen."

Ik klap het scherm dicht. Op de vijfde verdieping ligt haar broodje nog. Ik eet mijn soep alsnog op, inmiddels afgekoeld.

 

 Geschreven door: Jeroen Panders